Sosyal medya platformlarında son dönemde artış gösteren gizli reklamlar, yapay zeka ile oluşturulan gerçekçi videolar ve tüketiciyi yanıltıcı dijital içeriklere karşı Ticaret Bakanlığı harekete geçti. Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan "Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile dijital reklamcılıkta yeni bir dönem başladı.
Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal medya içerik üreticileri, influencer'lar ve dijital reklam faaliyetleri daha sıkı denetim altına alınırken, tüketicilerin yanıltılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yapay zeka ile oluşturulan içerikler açıkça belirtilecek
Yönetmeliğin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, yapay zeka ile üretilen içeriklere ilişkin oldu. İnsanlardan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda, bu karakterlerin yapay zeka ile oluşturulduğunun açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi.
Ayrıca gerçek kişilerin dijital kopyalarının, bir ürünü gerçekten kullanmış veya deneyimlemiş gibi gösterilmesi tamamen yasaklandı. Düzenleme ile tüketicilerin yanıltılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Gizli reklamlara yaptırım geliyor
Sosyal medya fenomenlerinin ürün tanıtımlarında elde ettikleri her türlü menfaat ilişkisinin artık açık şekilde belirtilmesi gerekecek.
Hediye ürün, ücretli iş birliği, davet veya indirim karşılığında yapılan paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibaresinin kullanılması zorunlu olacak. Gizli reklam niteliği taşıyan içeriklere ise idari yaptırımlar uygulanacak.
Karanlık tasarımlar mercek altında
Kullanıcıları istemedikleri işlemlere yönlendiren, üyelikten çıkmayı zorlaştıran veya "stokta son ürün kaldı" gibi gerçeği yansıtmayan aciliyet oluşturan dijital tasarımlar da Reklam Kurulu'nun denetimine girecek.
Bu tür uygulamaların tespit edilmesi halinde içeriklerin durdurulmasından idari para cezasına kadar çeşitli yaptırımlar uygulanabilecek.
"Doğa dostu" ifadesine belge şartı
Yeni düzenleme kapsamında çevre dostu olduğu iddia edilen ürünlere yönelik reklamlar da sıkı kurallara bağlandı.
Bundan böyle "doğa dostu", "çevre dostu" ve "sürdürülebilir" gibi ifadeler, üniversitelerden alınan bilimsel onay veya akredite kuruluşlardan alınmış belgeler olmadan reklamlarda kullanılamayacak. Böylece tüketicilerin çevresel hassasiyetlerinin istismar edilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Çocuklara yönelik hedefli reklamlar sınırlandırıldı
Yönetmelikle çocukların oyun ve internet kullanım alışkanlıklarından elde edilen kişisel verilerin analiz edilerek onlara özel reklam gösterilmesi de yasaklandı. Böylece çocukların dijital ortamda ticari amaçlarla hedef alınmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Reklam Kurulu resen inceleme başlatabilecek
Yeni kurallar kapsamında Reklam Kurulu, aykırılık tespit ettiği içeriklerle ilgili resen inceleme başlatabilecek. Yapılan incelemeler sonucunda reklamların durdurulmasından yüksek tutarlı idari para cezalarına kadar çeşitli yaptırımlar uygulanabilecek.
2026 yılı için aldatıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalarda uygulanacak idari para cezaları 79 bin 161 liradan 31 milyon 808 bin 530 liraya kadar değişebiliyor. Ceza miktarı, ihlalin niteliği ve reklamın yayımlandığı mecraya göre belirlenecek.
Amaç tüketiciyi korumak
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye'de internet kullanıcılarının yüzde 89,5'i sosyal medya platformlarında aktif olarak vakit geçiriyor. Ticaret Bakanlığı, yeni düzenlemeyle dijital ortamda artan dolandırıcılık girişimlerinin, yanıltıcı reklamların ve haksız ticari uygulamaların önüne geçerek tüketicilerin daha güvenli bir dijital ortamda hizmet almasını hedefliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: