İstanbul’da yaşayan Kadri Viçitirni, yaklaşık iki yıl önce danışman öğretmeni Gökhan Hallemir ile başlattığı çalışmasını, son iki ayda ekip arkadaşları Nehir Meriç (16) ve Kayseri’de yaşayan Rana Köroğlu (16) ile birlikte yoğun bir tempoyla sürdürdü. Proje, Türkiye’nin ilk ve en büyük Hesaplamalı İlaç Tasarım Merkezi (HİTMER)’de, Prof. Dr. Serdar Durdağ ve Mine İsaoğlu danışmanlığında gerçekleştirilen bilgisayar destekli analizlerle ileri aşamaya taşındı.
HPLC ile Ekstraksiyon, Bilgisayar Destekli Analiz
Proje hakkında bilgi veren Kadri Viçitirni, sorgum bitkisinin Türkiye’de özellikle Adana ve Bursa çevresinde yaygın olarak yetiştirildiğini, hızlı büyüyebildiğini ve az su ile verimli üretim sağladığını belirtti. Ana vatanı Afrika olan bitkinin uzun kök yapısı sayesinde kuraklığa dayanıklı olduğuna dikkat çekti.
İlaç geliştirme sürecini anlatan Viçitirni, “Sorgum bitkisi öncelikle HPLC yöntemiyle ekstrakte edildi. Elde edilen moleküller Swiss Target Prediction sistemine yüklenerek belirli proteinlerle etkileşimleri incelendi. Bağlanma enerjileri ölçülerek ilaç olma potansiyelleri değerlendirildi. Analizler sonucunda moleküllerin sahte bağlanma yapmadığı ve güçlü bir ilaç adayı olabileceği kanaatine vardık. İnsiliko testlerimizi Prof. Dr. Serdar Durdağ ve Mine İsaoğlu hocamız eşliğinde HİTMER’de tamamladık” dedi.
“Oldukça Yüksek Doking Skorları Elde Ettik”
Projede ulaşılan sonuçların umut verici olduğunu ifade eden Viçitirni, günümüzde kullanılan bazı kanser ilaçlarının ortalama doking skorlarının yaklaşık -7,5 seviyesinde olduğunu belirtti.
“Bizim elde ettiğimiz moleküller ise -9,86 gibi oldukça yüksek doking skorları verdi. Bu skorlar, özellikle meme kanseri, rahim ağzı kanseri ve pankreas kanserinde etkili olan SEDEF proteinleri üzerinde elde edildi. Bu da moleküllerin güçlü bir bağlanma potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor” diye konuştu.
Hedef: TÜBİTAK Finali ve Uluslararası Başarı
Genç araştırmacı, projeyi TÜBİTAK yarışmaları aracılığıyla daha ileri aşamalara taşımayı ve uluslararası bilim platformlarında Türkiye’yi temsil etmeyi hedeflediklerini belirtti. Intel ISEF gibi prestijli yarışmalarda yer almayı amaçladıklarını ifade eden Viçitirni, Türkiye’nin Milli Teknoloji Hamlesi’ne katkı sunmak istediklerini vurguladı.
Ekip, önümüzdeki süreçte HİTMER’de yürütülecek yeni çalışmalarla projeyi geliştirmeyi ve 2-3 yıl içinde raflarda yer alabilecek bir ilaç haline dönüştürmeyi hedefliyor.
Bilim dünyasında umut vadeden proje, gençlerin biyoteknoloji ve hesaplamalı ilaç tasarımı alanındaki potansiyelini bir kez daha gözler önüne serdi.
Yorumlar
Kalan Karakter: