Den Sonra...

Hayatta farklı rollerimiz, farklı sorumluluklarımız var. Aynı anda hem anne, hem öğretmen, hem eş olabiliriz. Zaman sınırlı, görev çok. Bu yüzden plan yapmak kaçınılmaz.

“İşten sonra…”

“Çocuktan sonra…”

“Yemekten sonra…”

“Haftaya…”

Buraya kadar sorun yok.

Sorun, zihnin bu planlamayı kötüye kullanması.

Ertelemeyi planlama gibi göstermesi.

Erteleme davranışı sandığımızdan çok daha karmaşık bir süreçtir. Mekanizması anlaşıldığında kontrolü de kolaylaşır.

Erteleme, beynin anlık rahatlamayı uzun vadeli kazanca tercih eden biyolojik eğiliminin ve duygusal kaçınma mekanizmasının sonucudur.

Prefrontal korteks uzun vadeli plan yapar. Limbik sistem ise anlık haz ister. Erteleme tam olarak bu iki sistemin çekişmesidir. Çoğu zaman limbik sistem kazanır. Çünkü daha hızlıdır. Beyin kısa vadeli ödüle yatırım yapar.

Makale yazman gerekirken elinde telefonla kaydırırken bulursun kendini.

Bir bölüm dizi derken “yarın yazarım” dersin.

Bu bir dopamin oyunudur.

Tembel değilsin. Bu beynin işleyişi. Ve iyi haber şu: Değiştirilebilir.

Bir diğer neden mükemmeliyetçiliktir.

Dışarıdan yüksek standart gibi görünür.

İçeride ise “yetersizlik” korkusu çalışır.

Eleştirilmekten kaçınmak, sonuçla yüzleşmemek, hata yapmamak için başlamamak…

“Hiçbir şey yapmazsam yanlış da yapmam” mantığı

Tüm şartlar uygun olmadan başlamamak eylemsizliğin konforuna sığınmaktır biraz da…

Savunma cümlesi de hazırdır:

“Yapmayacağım demiyorum… …’den sonra yapacağım.”

Bir başka neden öz-yeterliliktir.

Öz-yeterlilik, yapabileceğine dair inançtır.

Düşük olduğunda görev tehdit gibi algılanır. Kortizol artar. Kaçınma devreye girer.

Alttaki duygu çoğu zaman başarısızlık korkusudur.

Tembel değilsin.

Kırılgan bir öz-yeterlilik inancın olabilir.

Peki, ne yapacağız?

Görevi küçük parçalara bölmek ve sonuna küçük ödüller koymak işe yarayabilir

Bu hem dopamin ihtiyacını karşılar hem de “yapabiliyorum” hissini güçlendirir.

Yaptığın şeyi beğenmediğin için erteliyorsan, bilerek kusurlu başla.

Kasıtlı hata yap.

Göreceksin, hata ölüm değil.

Belki de mesele daha disiplinli olmak değildir.

Belki mesele daha şefkatli olmaktır.

Çünkü çoğu zaman ertelenen iş değil, ertelenen kendimize duyduğumuz güvendir.

Şifa Olsun

Namaste